Gümrük

Türk Konseyi, üye ülkeleri arasındaki ekonomik ve ticari faaliyetlerin ilerletilmesi amacıyla gümrük ve ulaştırma alanında var olan işbirliğinin daha da derinleştirilmesi gerektiğini düşünmektedir. Bu itibarla, Gümrük İdareleri Başkanlarının toplam 7, Gümrük İşbirliği Çalışma Grubunun 11 toplantısı olmak üzere, birçok çalıştay, saha ziyaretleri ve eğitim seminerleri düzenlenmiştir.



Günümüzde küreselleşme çarkının döndüğü merkez haline gelen gümrükler, küresel ticaretin verimli bir şekilde işlemesi için hem güçlü hem de esnek olmalıdır.

Türk Konseyi, gümrük alanla işbirliğine büyük önem vermektedir. Üyeleri arasında Gümrük işbirliğini geliştirmek ve gümrük prosedürlerinin kolaylaştırılmasını desteklemek amacıyla Gümrük İdareleri Başkanları ve Gümrük İşbirliği Çalışma Grubu toplantıları düzenli olarak yapılmaktadır.

Gümrük İdareleri Başkanlarının katılımıyla düzenlenen 7 toplantının yanısıra Gümrük Çalışma Grubu şimdiye kadar 11 kez toplanmıştır. Ayrıca, Şubat 2015'te Brüksel'de “Türk Konseyi ve Dünya Gümrük Örgütü (DTÖ) arasında Mutabakat Zaptı” bu kuruluşların Genel Sekreterleri tarafından imzalanmıştır. DTÖ Genel Sekreteri, Temmuz 2015'te Bişkek'te düzenlenen Gümrük İdareleri Başkanları 4. Toplantısına katılmıştır.

12 Mayıs 2017 tarihinde Antalya'da düzenlenen Gümrük İdareleri Başkanlarının 6. toplantısında, heyetler “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi Üye Devletleri arasında Gümrük Muhafaza Alanında İşbirliği Hakkında Mutabakat Zaptı”nı onaylayarak, Türk Konseyi Üye Ülkelerinin topraklarından geçen Merkezi Ulaştırma Koridorunu tanıtmayı amaçlayan Modern İpek Yolu Ticaret Karavanı Gösteri Turunun başlatılmasını da memnuniyetle karşılamışlardır. 

İpek Yolu ülkeleri arasında gümrük işbirliğini güçlendiren somut adımlar yoluyla ortak eylemleri ve projeleri teşvik etmek amacıyla, Azerbaycan, Türkiye, Kazakistan, Kırgızistan uzmanları ve Türk Konseyi Sekretaryası yetkililerinden oluşan heyetlerin katılımıyla Sınır Geçiş Noktalarına (BCP) yönelik saha ziyaretleri de düzenlenmiştir. Bu sınır geçiş noktaları; Azerbaycan-Gürcistan, “Kızıl Köprü” Sınır Geçişi ve Bakü Uluslararası Ticaret Limanı, Kırgızistan'da: Kırgız-Çin “Torugart” ve “Irkeshtam” Sınır Geçiş Noktaları, Kazakistan'da: Kazak-Çin “Altınyol”, “Nur-Zholy” Sınır Geçiş Noktaları ve “Khorgoz” Serbest Bölgesi, Türkiye'de “Kapıkule” Sınır Geçiş Noktası.
Ziyaretlerin amacı, kamu-özel sektör ortaklığı çerçevesinde gerçekleştirilen, Üye ülkelerin dört bir yanındaki sınır geçiş noktalarını inşa ve modernize etmekte kullanılan Yap-İşlet-Devret sistemine aşina olmaktı.

Sekretarya ayrıca, sırasıyla Aktau (2017) ve Bişkek'te (2018) düzenlenen İpek Yolu Ülkeleri Arasında Ticaretin Teşviki ve Kolaylaştırılmasında Gümrük İdarelerinin Rolü başlıklı 7. ve 8. Uluslararası Foruma katılmıştır. Ayrıca, “Tek Kuşak, Tek Yol” girişimi ile işbirliğini derinleştirmeyi amaçlayan Üye Devletler, Çin'in Kervansaray Projesine resmi olarak dahil edilmesi yönündeki çabalarını yoğunlaştırmaya karar vermişlerdir. Bu, Türk Konseyi Üye Devletlerinden geçerek Orta Koridor boyunca ilgili tüm paydaşlar için bir kazan-kazan durumu yaratılmasına olanak sağlayacaktır.

Bu alandaki diğer faaliyetlere ek olarak, Türk Konseyi Sekretaryası bir dizi bölgesel çalıştay düzenleyerek gümrük geçişlerinin kolaylaştırılmasını teşvik etmek için kapasite geliştirme sürecine de destek olmaktadır. Ankara, Astana, Bakü, Bişkek ve İzmir'de bugüne kadar “Gümrükleme ve Risk Yönetimi Sonrası”, “Yetkilendirilmiş Yükümlü (AEO) Sistemi” ve “Gümrük Geçişlerinin Kolaylaştırması”, “Elektronik TIR Sistemi” konulu birçok bölgesel ve uluslararası çalıştay Üye Devletlerden ilgili makamların desteği ve Dünya Gümrük Örgütü (WCO), USAID, GTZ, IRU, AB ve benzeri uluslararası kuruluşların yakın işbirliği ile düzenlenmiştir. 

Ayrıca, Türk Konseyi'nin Cholpan-Ata, Kırgızistan, (2018) ve Bakü, Azerbaycan'da (2019) düzenlenen 6. ve 7. Zirvelerinde, Türk Konseyi Üye Devletlerinin Devlet Başkanları, ihracat ve ithalat prosedürlerinin basitleştirilmesi ve gelişmiş bilgi değişim sisteminin yanı sıra Üye Devletlerin gümrük idareleri arasında modern ve bilgi teknolojileri tabanlı geçiş prosedürlerinin ve sınır kapılarının modernizasyonunun öneminin altını çizmişler, Üye Devletlere sınır geçişlerini daha etkili ve daha hızlı bir şekilde kolaylaştırma çağrısında bulunmuşlardır. Ayrıca, Trans-Hazar Uluslararası Doğu-Batı Ulaştırma Koridorunun tüm potansiyelinden yararlanmak için, Üye Devletlerin gümrük ve idari prosedürlerinin düzene konmasının önemini vurgulamışlar, bunun Kervansaray Projesi kapsamında Gümrük işbirliği ile İpek Yolu'nun canlandırılmasına olanak sağlayacağını ifade etmişlerdir.

Türk Konseyi Gümrük İdareleri Başkanları'nın 11 Mart 2019 tarihinde Nur-Sultan'da düzenlenen 7. Toplantısında, Üye Devletlerin Gümrük İdareleri Başkanları tarafından “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi Üye Devletleri arasında Gümrük Muhafaza Alanında İşbirliği Hakkında Mutabakat Zaptı” imzalanmıştır. Bu belge ile bilgi alışverişi, deneyim ve eğitim seminerlerinin artırılması ve böylece gümrük uygulamalarında işbirliğinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
 
Son Güncelleme: 24.04.2020