SAĞLIK İŞBİRLİĞİ

Sağlık alanında işbirliği, Türk Konseyi Devlet Başkanları Konseyi'nin 10 Nisan 2020 tarihinde çevrimiçi olarak düzenlenen “COVID-19 salgınıyla mücadelede Dayanışma ve İşbirliği” konulu Olağanüstü Zirvesi sırasında başlatılmıştır.

 
Türk Konseyi Olağanüstü Zirvesi'nin Bakü Deklarasyonu'nda belirtildiği üzere, Taraflar, en iyi uygulamaları paylaşmak ve salgına ilişkin temel konularda birbirlerine yardımcı olmak amacıyla Üye Devletlerin Sağlık Bakanlıkları arasında yakın etkileşim kurma konusunda mutabık kalmışlardır. 
Bu talimata dayanarak, Türk Konseyi Dönem Başkanı Azerbaycan Cumhuriyeti'nin  Sağlık Bakanlığı ve Sekretarya tarafından Türk Konseyi Üye ve Gözlemci Devletlerinin Sağlık Bakanları 1. Video-Konferans Toplantısı 28 Nisan 2020 tarhinde düzenlenmiştir .    
Sağlık Bakanları, Olağanüstü Zirve'de alınan kararların uygulanma yollarını tartışarak, Türk Konseyi çerçevesinde COVID-19 ile mücadelede ve pandemi sonrası dönemde Üye ve Gözlemci Devletler arasındaki işbirliğinin önemini vurguladılamışlardır. 
Bu toplantıda, tehlikeli enfeksiyonların önlenmesi, teşhisi, tedavisi, izlenmesi, epidemiyolojik çalışmalar ve bilimsel araştırmalar konularında bilgi ve deneyim alışverişinde bulunmak ve en iyi uygulamaları paylaşmak üzere Üye ve Gözlemci Devletler arasında Sağlık Koordinasyon Kurulu ve Sağlık Bilim Kurulu'nun kurulmasına karar verilmiştir.
Bakanlar Toplantısı sonucunda Taraflar arasında tüm sağlık işbirliği konularını koordine etmek üzere sorumlu Sağlık Koordinasyon Komitesi kurulmuştur. Koordinasyon Komitesi bünyesinde ayrıca COVID-19 ve diğer tehlikeli enfeksiyonlarla mücadelede koordinasyonu genişletmek için önde gelen bilim adamları, uzmanlar ve yetkililerden oluşan bir “Sağlık Bilim Kurulu” ve ihtiyaç duyulan malzeme, ilaç ve tıbbi ekipmanları sağlamak için “Tedarik Zinciri Grubu” bulunmaktadır. 
Bu işbirliği çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı 24-27 Ağustos 2020 tarihlerinde İzmir'de Sağlık Bilim Kurulu'nun ilk yüz yüze Aşı Çalıştayı'nı düzenlemiş ve Türkiye'nin aşı geliştirme ve pandemiyle mücadele konusundaki deneyimlerini paylaşmıştır. 
Üye ve Gözlemci Ülkelerin Sağlık Bakanları, Sağlık Bilim Kurulu 4. Toplantısı için 30 Ekim 2020 tarihinde İstanbul'da bir araya gelmiş ve toplantıda COVID-19 pandemisine karşı küresel mücadelede uluslararası işbirliğinin önemi ve bulaşı önlemek için uyumlu eylemlerin altı çizilmiştir Ayrıca, insanların çıkarları doğrultusunda dayanışmayı geliştirmenin yollarına odaklanan kurumsallaşmış alt-bölgesel işbirliğinin bir örneği olarak Türk Konseyi'nin koordinasyon ve işbirliği çabaları takdirle karşılanmıştır.
Bakanlar, ulaşılan işbirliği seviyesinin korunmasının, yeni somut projelerle daha da ileriye taşınmasının ve Türk Konseyi Pandemi Eylem Planının hazırlanmasının önemi vurgulamışlardır.


DSÖ
Türk Konseyi, pandeminin patlak vermesinden bu yana Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ile de yakın temas halindedir. 
Türk Konseyi, küresel ölçekte Devlet Başkanları düzeyinde COVID-19 pandemisini görüşmek üzere Zirve toplantısı düzenleyen ilk uluslararası kuruluştur. Zirvede, Devlet Başkanları Türk Konseyi ile DSÖ arasında yakın bir işbirliğinin gerekliliğine özel bir vurgu yapmıştır.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 10 Nisan 2020'de düzenlenen Türk Konseyi Olağanüstü Zirvesi sırasında konuşma yapmış, ayrıca DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Dr. Hans Kluge 28 Nisan 2020 tarihinde düsenlenen Türk Konseyi Sağlık Bakanları Toplantısında ve 30 Ekim 2020'de Türk Konseyi Sağlık Bilim Kurlu 4. Toplantısında katılımcılara hitap etmiştir. 
Türk Konseyi ilk kez 14 Eylül 2020'de DSÖ Avrupa Bölge Komitesi'nin 70. oturumuna ortak olarak katılmış ve Genel Sekreter, DSÖ Avrupa Bölge Ofisi'nin Avrupa Çalışma Programı (2020-2025)- "Avrupa'da Daha İyi Sağlık İçin Müşterek Eylem" kapsamında temel hedeflerden biri olarak sağlıkla ilgili bölgesel çok taraflı kurumlar ve mekanizmaların çabalarını birleştirme önerisine desteğini vurgulayan bir açıklama yapmıştır.
Genel Sekreter ve DSÖ Bölge Direktörü, iki kuruluş arasındaki ilişkileri kurumsal bir çerçeveye oturtmak ve gelecekteki katılımlar için yasal bir temel oluşturmak amacıyla 11 Eylül 2020'de bir Mutabakat Zaptı (MOU) imzalamışlardır. 
Türk Konseyi ile DSÖ arasında işbirliği fırsatlarını görüşmek ve iki kuruluş arasında imzalanan Mutabakat Zaptı temelinde bir Eylem Planı geliştirmek için Genel Sekreter, 30 Kasım-1 Aralık 2020. tarihlerinde Kopenhag'daki DSÖ Avrupa Bölge Ofisini ziyaret etmiştir.
Taraflar, COVID-19 salgınıyla mücadelenin yanı sıra işbirliği Mutabakat Zaptı ve 2020-2025 Avrupa Çalışma Programının uygulanmasındaki kararlılıklarını ve dayanışmalarını yeniden teyit etmişlerdir.
Ayrıca sağlık profesyonelleri için çevrimiçi eğitim programları düzenlenmesi, Uluslararası Sağlık Tüzüğü'nün (2005) uygulanmasının hızlandırılması, aşı kapsamının iyileştirilmesi, veri ve sağlık bilgi sistemleri için kapasite geliştirilmesi, temel sağlıkta dijital sağlığın güçlendirilmesi ve aynı zamanda Üye ve Gözlemci Devletlerin başkentlerindeki DSÖ Temsilcileri ile birlikte yeni DSÖ İşbirliği Merkezleri belirleme prosedürlerinin başlatılmasını kararlaştırmışlardır. 
İki kuruluş arasındaki yakın işbirliğinin bir sonucu olarak Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakan Yardımcısı ve Türk Konseyi Sağlık Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Emine Alp Meşe Pan-Avrupa Sağlık ve Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu Bilim Danışma Kurulu'nun çalışmalarına Türk Konseyi'ni temsilen katkıda bulunmaktadır.
Taraflar halihazırda Mutabakat Zaptının uygulanması için taslak Eylem Planı üzerinde çalışmaktadırlar.
 
Son Güncelleme: 27.08.2021